8 november 2014

Moederskindjes

Een kind bestaat voor 50% uit DNA van de vader en 50% uit DNA van de moeder, toch? Mis! We krijgen allemaal net een beetje extra van onze moeder mee. Mitochondriaal DNA komt namelijk altijd alleen van de moeder. En recent is ontdekt dat baby's ook na de geboorte nog cellen van hun moeder kunnen krijgen: via de moedermelk!


Mitochondriën

Mitochondriën zijn de energiefabriekjes in onze cellen. Ze zorgen ervoor dat energie uit voedingsstoffen omgezet wordt in ATP (de brandstof waarop onze cellen kunnen werken). Zo hebben spiercellen heel veel mitochondriën, maar ook onze andere lichaamscellen hebben energie nodig om te kunnen werken. Spermacellen bevatten slechts enkele mitochondriën die de cel in staat stellen om te zwemmen, maar na de samensmelting tussen sperma- en eicel worden deze vernietigd. Zo blijven er in de bevruchte eicel alleen maternale mitochondriën over.

Stamcellen
Moedermelk bevat stamcellen; dat zijn cellen die het vermogen hebben om veel verschillende soorten weefsel te vormen - hun doel ligt nog niet vast. Onderzoek met muizen laat zien dat deze stamcellen bij zuigelingen via de maag in de bloedbaan terecht komen en naar verschillende plaatsen in het lichaam reizen. Ze worden onder andere gevonden in de lever, alvleesklier, milt, nieren en hersenen, waar ze ook -net als normale cellen- de voor dat orgaan specifieke functies uitvoeren. Wat voor mogelijke voordelen er aan het doorgeven van moedermelk-stamcellen kleven is nog niet bekend.

Dit betekent dus ook dat baby's die gezoogd worden door pleegmoeders, zoals vroeger bij de rijke Grieken, Romeinen en Middeleeuwse adel gebruikelijk was, niet alleen DNA van pa en ma hebben, maar ook van de pleegmoeder ook al is het dan maar een heel klein beetje. Mits het bij mensen hetzelfde werkt als bij muizen natuurlijk...

Referentie:

1 november 2014

Mag het alsjeblieft wat stiller?

Auto's, scooters, luid gepraat en bladblazers. Het leven in de stad gaat gepaard met een breed scala aan geluiden. Maar heb je er weleens bij stil gestaan dat dieren hier last van kunnen hebben?

Bij een recent onderzoek werd bijvoorbeeld gekeken naar het effect van achtergrondgeluid op de reactie van nestkuikens op roepjes van hun ouders. Als jong vogeltje is het heel belangrijk dat je gezien wordt als je ouders met voedsel naar het nest toe komen, maar dat je bij gevaar zo stil en onopvallend mogelijk blijft. Ouders informeren hun jongen over hun komst en uiten alarmroepen bij gevaar. Maar door alle herrie in de stad kunnen nestblijvers deze signalen niet altijd goed horen!

Dus, namens alle jonge vogeltjes, mag het alsjeblieft wat stiller? ;-)


Referentie
Acoustical Society of America. "Nestling birds struggle in noisy environments." ScienceDaily