12 februari 2014

Oxytocine - het knuffelhormoon

Je kunt natuurlijk een leuk jurkje aandoen, romantische muziek opzetten en zorgen voor lustopwekkende versnaperingen. Of je koopt Oxytocine neusspray! Even bij je Valentijn in de neus spuiten zorgt er namelijk voor dat je partner je aantrekkelijker vindt.

Tijdens knuffelen, zoenen en seksuele opwinding maakt je lichaam het hormoon oxytocine aan. Samen met andere hormonen als endorfine, dopamine en serotonine zorgt het voor verliefdheid en geluksgevoel.

Monogamie
Oxytocine speelt een rol bij monogamie. Vooral bij woelmuizen is veel onderzoek gedaan naar de biologie achter monogamie en polygamie. Zoals de meeste zoogdieren zijn bergwoelmuizen (Microtis montanus) polygaam. Maar de nauw verwante prairiewoelmuis (Microtus ochrogaster) is monogaam en daardoor zijn beide soorten zeer geschikt als diermodel. Men heeft onder andere het aantal oxytocine-receptoren in de hersenen van beide soorten met elkaar vergeleken en vond een hogere dichtheid bij de monogame woelmuizensoort. Vrouwelijke prairiewoelmuizen met extra veel oxytocine-receptoren hechten zich sneller aan hun partner, en na het uitschakelen van deze receptoren werd de partnerkeuze geblokkeerd. Maar, bergwoelmuizen die experimenteel meer oxytocine-receptoren hadden gekregen gingen zich niet monogaam gedragen. Er spelen dus meerdere aspecten een rol.

Moeder-kind band
Niet alleen de paarband, maar ook de band tussen ouder en kind wordt beïnvloed door oxytocine. Tijdens de geboorte van je baby is het oxytocine-gehalte in je bloed hoog, waardoor je op slag verliefd wordt op je kindje. Zowel bij moeders als bij kersverse vaders werd een hoog oxytocine-gehalte aangetoond.
Maar ook tijdens het aaien van huisdieren maken je hersenen oxytocine aan. En ja: in de hersenen van je hond gebeurt hetzelfde!

Autisme
Onderzoek heeft verder uitgewezen dat het snuiven van oxytocine sociaal gedrag bij kinderen met autisme kan verbeteren. Toch zijn artsen nog terughoudend bij het gebruik van Oxytocine neusspray omdat er nog te weinig bekend is over bijwerkingen en lange termijn effecten.

Referenties:
Ross et al. 2009. Variation in Oxytocin Receptor Density in the Nucleus Accumbens Has Differential Effects on Affiliative Behaviors in Monogamous and Polygamous Voles, The Journal of Neuroscience, Vol. 29(5): 1312-1318. doi: 10.1523/JNEUROSCI.5039-08.2009
Gordon et al. 2013. Oxytocin enhances brain function in children with autism, Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, Vol. 110(52): 20953-20958. doi: 10.1073/pnas.1312857110

8 opmerkingen:

  1. Interessant! Het speelt ook een belangrijke rol bij borstvoeding http://www.borstvoeding.com/boeken/oxytocine-factor.html

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Klopt! Die neusspray wordt ook weleens gebruikt bij vrouwen die moeite hebben bij het op gang komen van lactatie.

      Verwijderen
  2. Een heel interessant blog over dit goedje Yvonne.
    Ik wist dat niet eens hihi.... maar ik vind het wel bijzonder interessant om te lezen.
    Als het ook zo goed helpt waarom dan niet gebruiken en dan met namen voor kinderen met autisme! Op overspel zit ik niet te wachten hahahahaha.... (grapje...)

    Grotjes, Helma

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Haha Helma, nee ik ook niet ;-)

      Bij een onderzoek met woelmuizen werd aanvankelijk wel een positief effect gezien (socialer gedrag), maar op latere leeftijd bleek dat deze dieren juist minder eigen oxytocine produceerden. Dat zou bij mensen hetzelfde kunnen werken, daarom zijn artsen nog voorzichtig. Maar er zijn al wel ouders die op eigen houtje Oxytocine neusspray aanschaffen. De tijd zal uitwijzen of dat een goed idee was of niet.

      Verwijderen
  3. Van oxytocine worden we dus aardiger voor elkaar. Dat biedt toch wel perspectieven in mondiaal opzicht. In de jaren zestig was het motto: make love, not war....
    Maar het is vast nog niet in de vrije verkoop bij de drogist te krijgen: wat ik zo bij een snelle oriëntatie zie, zijn producten , waarvan gezegd wordt dat ze je eigen oxytocineproduktie kunnen verhogen.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Hm, door oxytocine word de binding dus gestimuleerd, begrijp ik, hetgeen monogamie bevordert (want door die receptoren wil je meer oxytocine van die ene ander). Mijn vraag is nu, gaan mannen, vrouwen of woelmuizen significant vaker vreemd als ze verkouden zijn?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Normaal gesproken komt oxytocine niet via de neus binnen, maar wordt in het eigen lichaam aangemaakt. De neusspray is alleen een gemakkelijke manier om oxytocine toe te dienen aan proefpersonen ;-)
      Dus ik denk dat het antwoord op je vraag "nee" is, omdat knuffelen en in de buurt van je geliefde zijn je eigen oxytocine-productie al omhoog brengt. Misschien dat geur daar ook wel een rol bij speelt hoor (feromonen enzo), maar mensen schijnen daar -in vergelijking met dieren- niet heel erg gevoelig voor te zijn. Maar zou zeker interessant zijn om te onderzoeken! :)

      Verwijderen