27 december 2013

Dieren en vuurwerkangst

Oliebollen, appelbeignets, champagne en vuurwerk. De standaard ingrediënten voor een gezellige Oudejaarsavond! Maar dieren denken daar wellicht heel anders over. Vuurwerk kan bij dieren voor veel spanning zorgen. Sommige huisdieren kan het niet veel schelen (zo ging onze vorige kat gewoon buiten op het tuinbankje zitten en geamuseerd naar de lucht kijken), maar anderen kunnen compleet door het lint gaan!

Plaatje via PetShopBowl.co.uk

Hoe zorg je ervoor dat jouw huisdier niet in de stress schiet? Enkele tips:
  • houdt de gordijnen dicht en zet het geluid van de radio of tv wat harder
  • besteedt niet teveel aandacht aan het angstige gedrag maar doe alsof er niks aan de hand is
  • zet bijvoorbeeld een doos in de kamer waar de hond of kat zich onder kan verschuilen
  • biedt afleiding door middel van speelgoed en lekker eten
  • geef eventueel homeopathische kalmeringsmiddelen (o.a. verkrijgbaar bij dierenwinkels en dierenartsenpraktijken)

Voor vogelhouders is het elk jaar weer spannend of er in de volière slachtoffers zijn gevallen. Vogels kunnen door het geknal en de lichtflitsen in paniek raken en in het donker opvliegen. Zo kunnen ze zich gemakkelijk verwonden aan gaas, muren of andere obstakels. Daarom laten sommige volièrehouders een lichtje branden, zodat de vogels kunnen zien waar ze vliegen en weer veilig op hun slaapstok kunnen terugkeren. Bij ons thuis houden we het binnenhok echter zo donker mogelijk, omdat vogels in het donker over het algemeen rustiger blijven. We blinderen de ramen zodat de lichtflitsen van het vuurwerk niet zichtbaar zijn en zorgen dat het binnenhok goed afgesloten is om ongezonde vuurwerkdampen zoveel mogelijk buiten te houden. Vogels zijn door hun efficiënte ademhalingssysteem namelijk extra kwetsbaar voor luchtverontreiniging.

Maar wilde dieren hebben helaas niets aan deze acties. Die worden elk jaar weer opgeschrikt door onverwachte harde knallen, flitsen en ongezonde vuurwerkdampen! Op de site van de Universiteit van Amsterdam is de reactie van wilde vogels op vuurwerk duidelijk te zien: http://horizon.science.uva.nl/fireworks/
Is die verstoring nou echt nodig?

Ik wens iedereen een gelukkig en vuurwerkloos Oud & Nieuw!

7 december 2013

Stadsvogels staan vroeger op

Spreeuw door Sion Roberts
Is het niet heerlijk om wakker te worden van het geluid van vrolijk kwetterende vogeltjes?

Niet iedereen is het daarmee eens. Vooral in de lente en zomer, als het vroeg licht wordt en veel vogels hun best doen om hun territorium te verdedigen of vrouwtjes te lokken, hoor ik mensen weleens mopperen over te vroeg gewekt worden door vogelzang. Maar nieuw onderzoek laat zien dat vogels ook weleens last kunnen hebben van onze herrie!

In stedelijke gebieden beginnen vogels gemiddeld vroeger met zingen. Redenen daarvoor kunnen, naast lichtvervuiling, ook gezocht worden in geluidsoverlast, met name dat van verkeer. In het onderzoek werd gekeken naar het effect van het afspelen van verkeersgeluid 3 uur voordat de schemering intrad. Van de 6 onderzochte vogelsoorten begonnen er 2 eerder met zingen: spreeuwen en huismussen begonnen gemiddeld 20 minuten eerder dan op dagen waarop het verkeersgeluid niet werd afgespeeld.

Eerder was al bekend dat stadsvogels op een andere frequentie en op een luider volume zingen dan hun rurale soortgenootjes. Voorheen werd gedacht dat vogels in de stad hogere tonen zingen om het lage geluid van auto-motoren beter te kunnen overstemmen. Maar recent onderzoek wijst mogelijk naar een andere verklaring: merels blijken namelijk ook harder te kunnen zingen wanneer ze op een hogere toonhoogte zingen.

Hoewel veel diersoorten zich aardig hebben aangepast aan het leven in de stad, is het goed om stil te staan bij de gevolgen van ons hectische stadsleven voor de natuur. Aanpassingen zoals het gebruik van geluidsdempende materialen en het terugdringen van onnodige nachtverlichting zijn simpele oplossingen die kunnen bijdragen aan een verbetering van de leefomgeving voor mens en dier.

Referenties:
Arroyo-Solís et al. (2013) Experimental evidence for an impact of anthropogenic noise on dawn chorus timing in urban birds, Journal of Avian Biology, Vol. 44 (3):288–296. doi: 10.1111/j.1600-048X.2012.05796.x
Nemeth et al. (2013) Bird song and anthropogenic noise: vocal constraints may explain why birds sing higher-frequency songs in cities, Proceedings of the Royal Society B, Vol. 280 (1754) doi: 10.1098/rspb.2012.2798