29 april 2013

Alcohol- en drugsgebruik door dieren

'Prins Pils' was de bijnaam van Willem-Alexander omdat hij tijdens zijn studententijd graag een biertje nuttigde. Ongetwijfeld gaat het goudgele vocht morgen ook rijkelijk vloeien ter gelegenheid van zijn inhuldiging. Als er iets gevierd moet worden is alcohol niet meer weg te denken uit de menselijke cultuur. Het zal je misschien verbazen maar ook dieren weten verdovende en stimulerende middelen te vinden. Niet alleen door alcoholische drankjes weg te gappen van onoplettende toeristen, zoals Groene Meerkatten op 1 van de Caraïbische eilanden doen, maar ook gewoon in de natuur.

Zo trekken elk jaar groepen olifanten, giraffes en apen naar plekken waar de Marula-bomen staan. Wanneer de vruchten aan deze bomen overrijp zijn gaan ze gisten (een proces waarbij alcohol gevormd wordt). De gefermenteerde vruchten worden gegeten door al deze bezoekers, waarna een bijzonder schouwspel zich afspeelt: olifanten kunnen niet meer in een rechte lijn lopen, giraffes staan wankelend op hun lange poten en aapjes vallen laveloos om.

Niet alleen alcohol, maar ook andere middelen kunnen voor soortgelijke taferelen zorgen. Denk bijvoorbeeld aan katten die helemaal los kunnen gaan op kattenkruid. Ook zijn er Zwarte Maki's die knabbelen op giftige miljoenpoten. Het gif dat de miljoenpoot als afweermechanisme uitstoot wordt in de eerste plaats gebruikt om in de vacht te smeren tegen parasieten, maar heeft daarnaast ook een bedwelmende werking wat de maki aanspoort om zoveel mogelijk miljoenpoten te gebruiken.

Is dit nu onschuldig vertier of verslaving? We spreken van een verslaving wanneer er (lichamelijke of geestelijke) afhankelijkheid is en het (veelvuldige) gebruik van het middel het individu schade toebrengt. Ook dieren zijn gevoelig voor verslaving. Een mooi voorbeeld is het volgende verhaal dat elke Psychologie- en Gedragsbiologie-student waarschijnlijk wel eens gehoord heeft. Een rat zat in een kooi met twee hendeltjes: als hij op het ene hendeltje drukte kreeg hij voedsel, als hij op het andere hendeltje drukte ging er een signaal naar zijn hersenen dat het gevoel van een orgasme simuleerde. Deze rat heeft zichzelf laten verhongeren omdat hij ervoor koos om steeds op het 2e hendeltje te duwen! Hongergevoel is normaal gesproken een sterk signaal dat niet snel overruled zal worden, maar ook bij mensen die verslaafd zijn aan bijvoorbeeld cocaïne wordt dit signaal geremd.

Net als bij mensen zijn bij dieren sommige individuen meer of minder gevoelig voor het verslavende middel. Erfelijkheid speelt hierbij een rol. Er wordt geschat dat ongeveer drie kwart van de katten gevoelig is voor kattenkruid. Om te testen of jouw kat ook gevoelig is, zou je hem kunnen laten kiezen tussen speelgoed met en speelgoed zonder kattenkruidgeur.


Filmpjes:

Dronken dieren door Marula-vruchten:

Katten en kattenkruid:

 Schuimbekkende halfapen onder invloed:

Lees ook deel 2: Dieren onder invloed

7 opmerkingen:

  1. Werkelijk heel bijzonder dit. Wist je dat ik dit nooit geweten heb. Of eigenlijk moet ik zeggen dat ik sommige dingen zoals van de olifanten wel kende. had dat eens op tv ge zien.

    Bij alcohol en dieren zat ik mer te denken aan de mensen die een bordje pils ingraven tegen de slakken maar jij laat heel wat anders zien.

    Top blog Yvonne :-)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Bedankt Helma!

      Ik las laatst een stukje over duiven die aan een mysterieuze ziekte leken te lijden. Na autopsie bleken er in hun maag gefermenteerde bessen te zitten en waarschijnlijk was de alcohol de boosdoener voor de "ziekte" symptomen. Toen moest ik denken aan bovenstaande filmpjes die ik al eens op tv had gezien en zo was het idee voor dit blog geboren.

      Verwijderen
  2. En het is ook nog een leerzaam blog Yvonne.
    Ik dacht alleen dat dieren het in zich hadden om de goede dingen van de slechte te scheiden maar dat geldt kennelijk niet voor alcoholhoudende vruchten hihi......

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi Yvonne,

    Leuke post! Ik sta op het moment bij een tentoonstelling in het MEC, met vogelspinnen, waarvan ik er sommige ook bij de bezoekers in de hand geef. Maar mijn sterren-spinnen hebben niet altijd een goed humeur, voor het geval dat de diva's niet willen hebben we een bak met reuzemiljoenpoten in reserve (millipede in het Engels, maar GEEN duizendpoot ;). Een bezoeker vertelde over de maki's die de miljoenpoten gebruiken om in hogere sferen te komen - ik wist alleen te vertellen dat ze weinig vijanden hebben omdat ze irriterende stoffen afgeven. Maar het filmpje dat jij geplaatst hebt is erg leuk, bedankt!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Leuk dat je een berichtje achterlaat!
      Klinkt als een spannende tentoonstelling. Ik ben zelf niet zo'n held wat spinnen en andere kriebelende beestjes betreft ;)
      Je hebt natuurlijk helemaal gelijk dat millipede in het Nederlands miljoenpoot is en geen duizendpoot. Stom van me! Ik ga het meteen even verbeteren.

      Verwijderen
  4. Wat een leerzame in interessante blog heb je Yvonne , en wat geweldig dat je werk en liefde voor dieren zo kan combineren.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Bedankt voor je compliment Derk! Maar dit is 100% een hobby-project hoor ;-)

      Verwijderen